نحوه پرورش ازگیل

ازگیل

در این مقاله از سایت ده مپ به بررسی شرایط و نحوه پرورش ازگیل می پردازیم.

درخت ازگیل از خانواده گلسرخیان است و میوه ازگیل ده هزار سال پیش در جنوب دریای کاسپین در مناطق گیلان، مازندران و قزوین در ایران کشت می شد. در حال حاضر ازگیل در همه ی جنگل های شمال ایران از ارسباران تا چناران ( بجنورد) و در همه بلندی های کرانه های دریا در دامنه جنوبی البرز و مناطق استپی می روید.

خواص ازگیل

بهبود سنگ کلیه

اصلی ترین کاربرد ازگیل برای برطرف کردن مشکلات کلیوی می باشد زیرا آب مولکولی فراوانی دارد و بدن را سم زدایی می کند. به عبارت دیگر، مصرف مداوم از این میوه دفع ادرار را تسهیل می نماید و سنگ های کلیوی را از بین می برد.

کاهش فشار خون

ازگیل یکی از میوه هایی است که سرشار از پتاسیم می باشد. به همین علت برای افرادی که مبتلا به فشار خون بالا می باشند، مناسب است. زیرا بسیاری از مطالعات نشان داده است که افراد مبتلا به فشار خون بالا، باید مصرف مواد غذایی سرشار از سدیم را کاهش دهند و در عوض مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم، منیزیم و کلسیم را افزایش دهند.

کاهش ابتلا به سرطان

چندین آنتی اکسیدان در ازگیل وجود دارند که برای سلامت انسان مفید هستند. آنتی اکسیدان ها قادر اند رادیکال های آزاد را در درون بدن خنثی کنند، رادیکال های آزاد به عنوان یک محصول جانبی متابولیسم سلولی، در داخل سلول تولید می شوند. این مولکول ها با الکترون های جفت نشده شان می توانند باعث جهش سلول های سالم شوند. که این امر به بیماری های مزن از جمله سرطان منجر می شود.

این میوه به طور خاص به کاهش میزان بروز سرطان ریه و دهان کمک می کند.

افزایش سلامت استخوان ها

از دست دادن تراکم مواد معدنی استخوان، یکی از مشکلات عمده ای است که افراد با بالا رفتن سن به آن دچار می شوند، به خصوص در سنین پس از یائسگی در زنان. تحقیقات نشان داده است که ازگیل از کاهش تراکم استخوان در بخش های مختلف بدن جلوگیری می کند. این فایده ازگیل به خاطر وجود ویتامین ها و مواد معدنی است.

کمک به سیستم گوارشی بدن

پکتین نوع خاصی از فیبر رژیمی است که در این میوه وجود دارد که می تواند به بهبود روند گوارش کمک کند و نیز از دچار شدن به یبوست، اسهال، گرفتگی شکم، نفخ یا سایر اختلالات معده جلوگیری کند.

شرایط پرورش ازگیل

خاک و کود

ازگیل نسبت به خاک سختگیر نیست اما در خاک هایی با زهکش مناسب و خوب که دارای خاک برگ نیز هستند به خوبی رشد می کند. خاک های آهکی و یا خاک هایی سنگین که زهکش خوبی ندارند از دلایل عدم رشد این گیاهان هستند.

در اواسط بهار می توان از کود هایی همانند ۲۰-۲۰-۲۰ به میزان ۷۰ گرم در هر متر مربع و با حدود ۲۲۰ گرم کود با فرمول ۵-۵-۵ در هر متر مربع استفاده کرد. بعد از کود دهی اضافه کردن لایه ای به ضخامت ۵ سانتی متر از خاک برگ و یا کود دامی پوسیده بر روی سطح خاک، نیاز تغذیه ای گیاه را در طی سال فراهم می کند و نیازی به دادن کود در مابقی سال نیست.

دما و نور

این گیاه می تواند در فصل رکود و خواب و در طی زمستان می تواند سرما را تا حدود منفی ۲۸ درجه سانتی گراد تحمل کند البته به شرط اینکه در محل کاشت آن بادهای سرد و شدید زمستانی وجود نداشته باشد زیرا بادهای شدید منجر به آسیب رسیدن به درخت می شود.

مکان هایی با حداقل حدود ۶-۵ ساعت نور مستقیم برای این گیاه مناسب است. نور شدید آفتاب بخصوص اگر به همراه دمای بالا باشد برای این گیاه مناسب نیست و منجر به سوزاندن برگ های آن خواهد شد.

اگر در مکانی زندگی می کنید که تابستانی ملایم تر و معتدل دارد می توانید گیاه را در مکانی بکارید که از نور مستقیم آفتاب برخوردار باشد اما هر مقدار که به گرما و شدت نور تابستان منطقه کاشت افزوده شود می بایست درختی را در مکانی کاشت که بخصوص از ظهر به بعد از سایه برخوردار باشد.

آبیاری

درخت ازگیل سیستم ریشه ای عمیقی دارد که با این وجود مناسب مناطق نیمه خشک نیست و در مناطقی که از بارندگی مناسب سالانه برخوردار است می بایست کاشته شود. حتی اگر آب مورد نیاز را در مناطق نیمه خشک تامین کنید، باز هم خشکی و عدم  رطوبت هوا به همراه گرمای این مناطق مانع از رشد و نمو این گیاه خواهد شد.

این گیاه به طور کل به آبیاری میانه و متوسط نیاز دارد و گیاهان جوان را در سال اول و نیز دوم پس از کاشت می بایست هر هفته آبیاری کرد تا سیستم ریشه ای آنها قوی تر شود. گیاهان مسن را می توان با فاصله هر ۳-۲ هفته آبیاری کنید. البته آبیاری این گیاهان بستگی به میزان بارش باران دارد و در مناطقی که از بارندگی خوبی برخوردار هستند گاهی نیاز به آبیاری گیاهان بالغ نیست.

نحوه پرورش ازگیل

پرورش ازگیل از طریق بذر و قلمه انجام می شود.

بذر

این گیاه به آسانی از راه کاشت بذر تکثیر می شود. به این صورت که دانه های ازگیل رسیده و شیرین شده را جمع آوری کنید و تمام گوشت باقی مانده بر روی هسته را خوب پاک کنید زیرا هسته (بذر) ازگیل پوست سفت و سختی دارد که می تواند مانع از جوانه زدن گیاهک بشود. بنابراین، بهتر است قبل از کاشت دانه ها را تیمار کرده و مهیا برای کاشت بکنید.

سپس در داخل کیسه زیپ دار، بذر ها را در پیت موس، ماسه بادی و یا کوکوپیت مرطوب قرار دهید و در یخچال نگه داری کنید و مراقب باشید که بستر مربوطه رطوبت خود را از دست ندهد و خشک نشود. مدت نیاز سرمایی گیاه کم است اما تا فصل بهار، دانه ها را برای نرم شدن پوسته در یخچال نگهداری کنید و بهار اقدام به کشت دانه ها بکنید.

در فصل بهار قبل از کاشت بهتر است ۴۸ ساعت قبل از کاشت در آب ولرم بگذارید تا پوسته خیس بخورد و گیاهچه در بذر به راحتی جوانه بزند. سپس در مکان پر نور و در خاک سبک مثل کوکوپیت، پرلیت، پیت ماس یا ماسه بادی بکارید. چنانچه بذر ازگیل تیمار نشود امکان درد سبز نشود یا حدود دو سال زمان می برد تا سبز بشود.

بذر ها را در عمق ۲ سانتی متری در داخل خاک بکارید و نیز فاصله بذر ها از یکدیگر ۵-۴ سانتی متر باشد. به این نکته توجه داشته باشید که ۸ سال طول می کشد که این گیاه رشد کند.

قلمه چوب سخت

قلمه چوب سخت روش دیگری برای پرورش و تکثیر این گیاه است. به این نکته توجه داشته باشید که استفاده از هورمون های ریشه زایی، احتمال دستیابی به موفقیت را افزایش می دهد. قلمه ها را می توانید در اواخر پاییز از گیاه تهیه کنید. طول قلمه ها را حدود ۲۰ سانتی متر در نظر بگیرید و از شاخه هایی که به اندازه یک مداد معمولی ضخامت دارند تهیه کنید.

قلمه ها را در گلدان در مخلوط خاک برگ و شن بکارید و تا نیمه ارتفاعی که دارد در درون خاک قرار دهید و سپس گلدان دارای قلمه ها را در مکانی پر نور و روشن اما به دور از تابش مستقیم اشعه آفتاب با دمای حدود ۲۴-۲۱ درجه سانتی گراد قرار دهید. به این نکته توجه داشته باشید که نباید اجازه دهید که سطح خاک خشک شود و حدود ۶-۴ هفته طول می گشد تا ریشه ها شکل بگیرند.

بعد از شکل گیری ریشه ها، آنها را به آرامی از خاک جدا کنید و در عمق ۲ سانتی متر در داخل زمین زراعی خود بکارید و نیز فاصله آنها از یکدیگر ۵-۴ سانتی متر باشد. رشد این گیاه از طریق قلمه بین ۳ تا ۴ سال طول می کشد.

 نحوه برداشت ازگیل

برداشت ازگیل

در زمان برداشت، این میوه باید بسیار نرم و گوشتی باشد چرا که میوه های نارس بسیار سفت و سخت هستند و اصلا قابل خوردن نیستند و نیز رنگ آن از سفید به قهوه ای تغییر کند.

به این نکته توجه داشته باشید که در مرکز میوه این گیاه هسته ای وجود دارد که به دلیل داشتن عنصر اسید سیانیدریک قابل خوردن نیست، زیرا سمی است بنابراین از خوردن آن خودداری کنید.

برداشت این میوه کار چندان پیچیده و سختی نیست. به این صورت که برای برداشت این میوه، به یک چاقو یا قیچی به اضافه سبد یا جعبه نیاز دارید. میوه ازگیل را می توانید با دست خود بگیرید و بکشید تا از شاخه جدا شود و یا در صورت نیاز با استفاده از قیچی این کار را انجام دهید.