مقالات

نحوه پرورش عناب

عناب

در این مقاله از سایت ده مپ به بررسی شرایط و نحوه پرورش عناب می پردازیم.

عناب گیاهی درختی مربوط به خانواده رامناسه است. درخت عناب شبیه درخت سنجد، ارتفاع آن حدود ۸ سانتی متر است. درختان این میوه را از ایران تا هند و جنوب چین و حتی جنوب اروپا می توان پیدا کرد.

بیش از ۹۰ درصد تولید عناب ایران در استان خراسان جنوبی صورت می گیرد ولی استان هایی مانند اصفهان، همدان، مرکزی و قم دارای کشت و تولید عناب می باشند. مصرف این محصول در کشور هنوز ترویج نشده است و بسیاری از مردم مناطق مختلف کشور از مزایای آن مطلع نیستند و کمتر مصرف می نمایند. سابقه صادرات این محصول در ایران، به سال ۱۳۷۴ برمی گردد که مقدار ۱۴۰ تن عناب به سابر کشور ها صادر می شد.

خواص عناب

کاهش وزن

این میوه چاقی را کنترل می کند و با کمترین کالری ممکن، فیبر و پروتئین بدن را فراهم می کند و هرگز چاق کننده نیست. بلکه به دلیل فیبر باعث سیری طولانی مدت می شود. بنابراین، عامل مهمی در کاهش وزن محسوب می شود.

رفع بی خوابی

مصرف عصاره این میوه می تواند در درمان خانگی مناسبی برای کسانی باشد که مشکل بی خوابی یا بی قراری دارند. خاصیت آرامش بخشی که در ترکیبات ارگانیک این میوه ی مفید وجود دارد. ذهن و بدن را آرام می کند. بنابراین، اگر شب ها راحت به خواب نمی روید کمی جوشانده این میوه می تواند همان چیزی باشد که برای یک خواب راحت و عمیق به آن احتیاج دارید.

تقویت استخوان ها

با افزایش مواد معدنی مانند کلسیم، فسفر و آهن که آنها را با مصرف این میوه دریافت می کنید. سلامت و استحکام استخوان هایتان را تضمین کنید. وقتی پا به سن بگذارید، مشکلاتی نظیر تحلیل و پوکی استخوان به وجود می آید بنابراین، با اضافه کردن این میوه در رژیم غذایی خود این روند را کُند کنید.

پوست

عصاره و آب این میوه به صورت موضعی برای درمان التهابات مختلف پوستی از جمله پسوریازیس، اگزما و آکنه استفاده می شود. علاوه بر این، این میوه از به وجود آمدن چین و چروک در صورت جلوگیری می کند و با اکسیژن رسانی و افزایش گردش خون، موجب شادابی پوست صورت می گردد.

تصفیه خون

ساپونین ها و آلکالوئید های موجود در این میوه مستقیما با تصفیه خون و سم زدایی بدن در ارتباط اند. این اثر آنتی اکسیدانی می تواند جلوی بسیاری از بیماری ها را بگیرد و نیز موجب کاهش استرس در سیستم ایمنی و لنفاوی بدن شود.

شرایط پرورش عناب

خاک و کود

درخت عناب در خاک شنی لومی به خوبی رشد می کند و نیز، نسبت به وجود گچ و ترکیبات آهکی نسبتا حساس است و در این گونه خاک ها رشد کافی نمی کند و میوه دهی آن کاهش می یابد. خاک های آبگیر را دوست ندارد و در زمین های باتلاقی خوب نمی روید.

ریشه آن نیاز به اکسیژن دارد و در کنار آب های جاری بهتر نتیچه می دهد. این گیاه نسبت به شوری متحمل است و فقر غذایی خاک را تا حدودی تحمل می کند. میزان اسیدیته خاک مناسب بین ۴/۵ تا ۸/۴ است.

برای افزابش کمی و کیفی محصول، ۵ تا ۱۰ کیلوگرم کود دامی پوسیده در اطراف هر درخت ریخته شود. البته برای درختان چند ساله باید ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم کود دامی پوسیده استفاده شود و نیز کود شیمیایی با توجه به نیاز کودی خاک به صورت خاکی یا محلول استفاده می شود و به طور کلی از کود های شیمیایی ازته، فسفر و پتاسیم استفاده کنید.

دما و نور

درخت عناب از جمله درختان گرما دوست است و نهایت سرمایی که می تواند تحمل کند منفی ۱۵ درجه سانتی گراد است .این گیاه را نباید در سایه کاشت به عبارت دیگر، این گیاه برای رشد و تولید میوه به وجود نور مستقیم به مدت حداقل ۶ تا ۸ ساعت نیاز دارد. البته در مکان نیمه آفتاب، حدود ۵ ساعن نور مستقیم آفتاب در طی روز برای رویش و میوه دهی این گیاه کافی است.

آبیاری

این گیاه با توجه به شرایط آب و هوایی هر منطقه به ۶ تا ۸ بار آبیاری در سال نیاز دارد. به این صورت که در ابتدای کاشت و در سال اول، آبیاری هر ۴ تا ۵ روز و در سال های بعدی هز ۱۲ تا ۱۵ روز صورت می گیرد. در برخی مناطق کوهستانی گاهی این گیاه را در طول فصل رشد از ۳ بار بیشتر در سال آبیاری انجام نمی شود.

نحوه پرورش عناب

پاجوش

سریع ترین راه تکثیر استفاده از پاجوش است که رشد سریع تری خواهد داشت. به این صورت که پاجوش ها را در اوایل و یا در اواخر پاییز برحسب اقلیم های مختلف می توان کاشت. علاوه بر پاجوش ها که از کنار درخت می روید، درخت عناب در جستجوی آب، شبکه وار ریشه زیادی می دواند و از ریشه های سطحی جوانه هایی می روید و از زمین بیرون می آیند.

در سال اول به شکل ترکه ای راست و صاف می رویند و در سال دوم، در پایین فصل پاییز که درخت نمو نسبی پیدا کرده است، با بریدن ریشه درخت مادر، نهال را با ریشه از زمین بیرون بیاورید و در جایی دیگر، در گودال هایی که از قبل آماده کرده اید بکارید. خاک محل کشت اگر هوموس دار باشد، درخت رشد بیشتری خواهد کرد.

به این نکته توجه داشته باشید که در هر سال، یک درخت بزرگ ( درخت مادر) ده ها پاجوش قابل جا به جایی دارد.

قلمه زنی

از درخت عناب می توان در نیمه دوم اسفند ماه قلمه گرفت. به این صورت که قلمه ها باید از شاخه های جوان یک ساله باشند. زمینی را که برای کاشت انتخاب کرده اید را باید از قبل به عمق ۳۰ سانتی متر شخم زده شود و سپس جوی و پشته ایجاد کنید.

قلمه های ۳۰ سانتی متری را که به صورت اریب ( کج) بریده شود و در کنار پشته ها در زمین فرو ببرید. به طوری که فقط ۵ سانتی متر از سر قلمه، از لبه پشته بیرون باشد و ۲۵ سانتی متر در خاک فرو رود. فاصله هر قلمه از یکدیگر حدود ۵ سانتی متر باشد. پس از کشت قلمه ها، جوی ها را پر از آب کنید به این صورت که زمین قلمه کاری شده همیشه مرطوب باشد و مرتب وجین شود.

در روش دیگر، پس از برگریزان پاییزی و آغاز فصل سرما، قلمه ها را آماده کنید و در جعبه های پر از خاک اره، قلمه ها را بکارید و سپس جعبه را در گلخانه یا جای گرم و مزطوبی بگذارید. قلمه ها تا وقتی که جوانه نزدند، نیاز به آفتاب ندارند ولی به محض جوانه زدن باید در معرض نور آفتاب قرار گیرند تا بتوانند به رشد طبیعی خود ادامه دهند.

قلمه ها در خاک اره مرطوب ریشه می زنند و هر قلمه نهال مستقل خواهد بود. در اردیبهشت ماه، آنها را از گلخانه ها بیرون آورید و به زمین محل کاشت انتقال دهید.

خوابانیدن

شاخه های دو ساله را که از بخش پایینی تنه درخت مادر روییده است می توان خوابانید. این کار را در فصل پاییز و در اواخر زمستان انجام دهید. برای خوابانیدن شاخه در خاک به این ترتیب باید اقدام کنید. در ابتدا، آن بخش از شاخه که در زیر خاک قرار گرفته است را به وسیله ی کارد تیزی به فاصله ۵ سانتی متری بریده و برداشته شود. سپس نزدیک شاخه را گود کنید و آن را به آرامی در خاک بخوابانید و نیز داخل گود را پر از خاک کنید.

سر شاخه را که از خاک بیرون می ماند را به یک چوب ببندید تا راست بایستد و خم نشود. اسفند سال بعد، آن را از درخت مادری ببرید و با ریشه به محل اصلی انتقال دهید.

نحوه برداشت عناب

برداشت عناب

میوه های عناب از اواخر مرداد تا اوایل مهر قابل برداشت است. به این صورت که اگر عناب را بخواهید تازه مصرف نمایید، باید زمانی آنها را برداشت کنید که رنگ آنها شروع به  قرمز شدن می شود. اما در صورتی که میوه خشک عناب مد نظرتان است باید صبر کنید تا میوه ها کاملا بر روی درخت برسند و سپس آنها را بچینید. برداشت عناب با تکان دادن یا چوب زدن به شاخه های درخت می باشد.

پس از برداشت میوه ها را در هوای آزاد و یا با استفاده از خشک کن های الکتریکی در دمای ۷۰ درجه خشک کنید و نیز استفاده از خشک کن ها سبب حفظ رنگ و جلوگیری از چروکیدگی میوه ها می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *