مقالات

نحوه پرورش زیتون

زیتون

در این مقاله از سایت ده مپ به بررسی شرایط و نحوه پرورش زیتون می پردازیم.

زیتون گیاه بومی آسیای صغیر می باشد که از حدود ۶۰۰۰ سال پیش از طریق ایران، سوریه و فلسطین به بقیه نواحی مدیترانه گسترش یافته است. این میوه از قدیمی ترین درختان جهان شناخته شده است.

قدمت گیاه زیتون در ایران بیش از ۶۰۰۰ سال است و پرورش زیتون در استان های زنجان و قزوین که بیشترین سطح تولید زیتون کشور را دارا هستند انجام می شود و نیز پرورش زیتون در رودبار قدمت ۸۰۰ ساله دارد. اما تازه ترین کشفیات باستان شناسی در تپه باستانی کلورز رستم آباد بیانگر این است که پرورش زیتون در این منطقه به بیش از دو هزار سال پیش بر می گردد.

پرورش زیتون روغن آن را در مدیترانه شرقی می توان به عنوان یک تجارت در شهر باستانی حلب که در حومه شهر سوریه واقع شده است دانست.

خواص زیتون

جوان سازی پوست صورت

مقادیر بالای آنتی اکسیدان های موجود در آن به کاهش چین و چروک پوست صورت و دور چشم کمک کرده و باعث جوان سازی پوست می شود. علاوه بر این، به علت مقادیر بالای ویتامین A موجود در آن، به کاهش رادیکال های آزاد در پوست کمک کرده و خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش می دهد.

تقویت و افزایش رشد مو

مقادیر بالای مس، آهن و ویتامین E موجود در آن باعث افزایش گردش خون در پوست سر و تقویت فولیکول های مو شده و به افزایش رشد مو کمک می کند.

زنان باردار

این میوه دارای مقادیر بالای آهن است که با تولید گلبول های قرمز خون به درمان کم خونی ناشی از فقر آهن در زنان باردار کمک می کند. علاوه بر آن، ویتامین C و آنتی اکسیدان های موجود در آن باعث تقویت سیستم ایمنی بدن در دوران باردری می شوند و خطر ابتلا به بیماری را در زنان باردار کاهش می دهند.

معده و دستگاه گوارش

این میوه دارای مقدار بالای فیبر است که به بهبود هضم غذا، درمان ریفلاکس معده و سلامت دستگاه گوارش کمک می کند. علاوه بر آن، دارای خواص ضد التهابی و ضد باکتریایی قوی بوده و خطر ابتلا به عفونت معده و زخم معده ناشی از هلیکوباکترپیلوری را کاهش می دهد.

کاهش فشار خون

تحقیقات نشان داده است که مصرف این میوه به دلیل مقادیر بالای ترکیبات فنلی موجود در آن به بهبود گردش خون و افزایش انعطاف پذیری رگ های خونی کمک کرده و باعث کاهش فشار خون می شود.

شرایط پرورش زیتون

خاک و کود مناسب برای پرورش زیتون

پرورش زیِتون در اغلب خاک ها انجام می شود اما بهترین خاک برای پرورش آن، خاک سبک رسی و شنی با زهکش کافی و عمیق باشد و میزان PH برای درخت بین ۸-۷ باشد.

برای تقویت و پرورش زیتون با کیفیت از کود ازته، که در درشتی میوه و مقدار محصول اهمیت زیادی دارد استفاده کنید به طوری که باید هر سال مقداری کود دامی و شیمیایی ازته خاک اضافه کرد.

دما مناسب برای پرورش زیتون

بهترین دمای سالیانه برای رشد و پرورش زیتون ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتی گراد است. اگر در منطقه ای متوسط دمای سالیانه از ۱۳ کمتر و یا از ۲۶ بیشتر باشد بهتر است از کشت زیتون در آن منطقه صزفه نظر کنید.

در متوسط دمای پایین تر از ۱۳ درجه امکان رشد و پرورش زیتون فراهم نیست زیرا وقوع سرمازدگی تولید محصول را با مشکل روبه رو می نماید و در مناطقی با دمای بالای ۲۶ درجه، رشد رویشی زیاد، سبب به تاخیر افتادن رشد زایشی درخت می شود.

آبیاری مناسب برای پرورش زیِتون

این گیاه نسبت به خشکی مقاوم است اما محصول مطمئن و اقتصادی در صورتی حاصل می شود که برای هر هکتار به طور خالص حدود ۴۰۰۰ متر مکعب آب تامین شود. این میزان در مناطقی که میزان تبخیر و تعرق زیاد است به ۵۵۰۰ تا ۶۰۰۰ متر مکعب می رسد.

در پرورش زیِتون به روش دیمی، در مناطقی که بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی متر بارندگی سالیانه با پراکنش مناسب داشته باشد عملی خواهد بود.

نحوه پرورش زیتون

برای پرورش زیتون ابتدا باید نوع زیتونی را که قصد دارید بکارید را انتخاب کنید زیرا انواع مختلفی از زیتون وجود دارد که طعم های آنها با هم متفاوت است و برخی دیگر هم شرایط کاشت و پرورش متفاوتی دارند. پس در اولین مرحله پرورش زیتون باید نوع آن را انتخاب کنید تا ویژگی های منطقه از نظر آب و هوای آن را مشخص کنید.

برای اینکه از هسته زبتون برای کاشت استفاده کنید باید در همان زمان که اقدام به کاشت کردید، زیتون را مستقیما از درخت بِکنید زیرا هسته زیتون باید فعال باشد تا بتواند جوانه بزند و رشد کند به این نکته توجه داشته باشید که زیتونی را که انتخاب کنید باید کاملا رسیده و سالم باشد و از زیتونی که بر روی زمین افتاده است استفاده نکنید.

بعد از انتخاب زِیتون، باید گوشت آن را از هسته جدا کنید به این صورت که تمام زیتون ها را درون قابلمه آب گرم بریزید و هر چند ساعت آن را هم بزنید بهتر است یک شبانه روز درون آب گرم باقی بماند تا گوشت آن نرم شود. این کار برای این است که گوشت آن به راحتی از هسته جدا شود.

سپس بعد از گذشت یک روز آب زیتون را خالی کنید، قبل از جدا کردن گوشت آن می توانید با استفاده از گوشتکوب آنها را کمی له کنید و سپس با استفاده از یک مسواک  و یا اسکاچ اثرات اضافی گوشت زیتون را از روی هسته جدا کنید و بعد تمام هسته ها را با گرم دوباره بشورید.

هسته زیتون دارای یک سر گرد و یک سر تیز است. سر گرد هسته زیتون را با استفاده از یک چاقوی تیز برش دهید طوری که یک شکاف کوچک ایجاد شود. این کار را بر روی تمام هسته ها انجام شود. بعد از اتمام کار باید دوباره تمام هسته ها را به مدت ۲۴ ساعت در آب خیس کنید.

برای پرورش هسته گلدانی کوچک انتخاب کنید و درون آن را پر از خاک کنید، خاکی که انتخاب می کنید باید یک بخش آن خاک کمپوست و بخش دیگر آن ماسه درشت باشد و بعد بع خوبی هر دو خاک را باهم مخلوط کنید. سپس خاک را درون گلدان ریخته و کمی به آن آب اضافه کنید تا مرطوب شود.

هسته ها را باید به گونه ای بکارید که ۳ تا ۵ سانتی متر درون خاک باشند. بعد از کاشت هسته ها باید بر روی گلدان یک کیسه پلاستیکی شفاف بکشید تا محیطی گلخانه ای برای جوانه زدن هسته ها به وجد بیاید.

سپس باید گلدان را به محیطی با دمای مناسب انتقال دهید به این صورت که محیط باید گرم و آفتاب گیر باشد و جوانه زنی هسته حدودا یک ماه طول می کشد.

در طول مدت پرورش زیتون باید به طور مداوم رطوبت خاک را چک کنید. رطوبت باید درحدی باشد که تا ۵ سانتی متر از روی خاک مرطوب باشد و زمانی اقدام به آبیاری کنید که حدود نیم سانتی از خاک خشک شده باشد. به این نکته توجه داشته باشید که آبیاری زیاد موجب قارچ زدگی هسته می شود.

زمانی که متوجه جوانه زدنی بذرها شدید، کیسه پلاستیکی را از روی گلدان بردارید و تا زمانی که جوانه ها به اندازه کافی رشد نکرده باشند و از استقامت خوبی برخوردار نباشند نباید عملیات انتقال آنها را انجام داد.

در فصل بهار زمانی که اندازه جوانه ها به ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر رسید آنها را در زمین زراعی خود بکارید. هنگام بیرون بردن گیاه توجه داشته باشید که نهال زیِتون نمی تواند در مقابل سرما مقاومت کند. بنابراین باید شرایط آب و هوایی را به خوبی بسنجید.

برای کاشت نهال زیتون در زمین زراعی ابتدا باید مکانی با تابش مستقیم نور خورشید در نظر بگیرید. سپس نهال را در گودالی به عمق ۶ سانتی متر بکارید و از زهکش بودن خاک اطمینان حاصل کنید تا ریشه های نهالتان دچار پوسیدگی نشود.

زمانی که می خواهید نهال را از گلدان خارج کنید مراقب باشید تا ریشه های آن آسیب نبیند و در ابتدای کار از هیچ کودی برای ترکیب با آن استفاده نکنید و نیز در هنگام کاشت سعی کنید نهال را طوری بکارید تا بالاتر از سطح زمین قرار بگیرید.

برداشت زیتونبرداشت زیتون

درخت زیِتون بعد از ۴ سال شروع به شکوفه دادن می کند و برداشت اول میوه زیتون را بعد از ۱۵ سال می توان انتظار داشت. رنگ میوه آن به مدت زمان رسیدن آن بستگی دارد به این صورت که میوه نارس زیتون سبز رنگ و میوه رسیده آن به رنگ ارغوانی تیره تا سیاه است.

می توانید زیِتون ها را با دست بکنید و یا از ماشین آلات کشاورزی که دارای یک انبرک مکانیکی و لزران است را استفاده کنید به این صورت که این انبرک با تکان دادن شاخه های درخت زیتون، باعث ریخت شدن آنها می شود و بعد می توانید آنها را جمع آوری کنید. به این نکته توجه داشته باشید که زیر درخت پارچه بزرگی پهن کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *