مقالات

روش های مختلف پرورش گیاهان

 پرورش گیاهان

در این مقاله از سایت ده مپ به بررسی روش های مختلف پرورش گیاهان می پردازیم.

پرورش گیاهان به دو صورت جنسی و غیر جنسی صورت می گیرد. به این صورت که، روش جنسی شامل کاشت گیاه از طریق بذر می شود و سایز روش های پرورش گیاهان غیر جنسی می باشد. برای پرورش گیاهان باید اطلاعات کافی در مورد هر کدام از روش های زیر را داشته باشید.

روش های مختلف پرورش گیاهان

بذر

بدر عامل مهمی در پرورش گیاهان و تولید مخصولات کشاورزی به شمار می آید. به عبارت دیگر، اکثر گیاهان یک ساله مانند غلات و حبوبات تنها از طریق بذر پروش داده می شوند و نیز گیاهان حاصل از بذر های بزرگ بیش از گیاهان حاصل از بذر های کوچک محصول می دهند و سطح برگ ها و ارتفاع گیاه نیز برزگ تر است.

برای رشد بهتر گیاهان علوفه ای، بذر آنها نباید در عمق خاک کاشته شود. عمر بذر ممکن است از چند هفته تا چند قرن باشد که به نوع بذر، شرایط محیطی و شرایط انبار کردن آتها بستگی دارد. پرورش گیاهان از طریق بذر به دو مستقیم و غیر مستقیم انجام می شود.

مستقیم

پرورش گیاهان به روش مستقیم به این صورت است که کاشت بذر در محل اصلی و دائمی که در نظر گرفته شده است انجام می شود. این محل ها گلدان، گلخانه یا زمین کشاورزی می باشند.

غیر مستقیم

نام دیگر روش غیر مستقیم، نشا کاری است که در این روش ابتدا بذرها را در یک جعبه یا گلدان پرورش می دهیم و وقتی که اندازه گیاه به مقدار معینی ( ۴ تا ۶ برگ) رسید آن گاه آن را به محل اصلی انتقال می دهیم.

مزایای استفاده از روش پروش گیاه از طریق بذر

روش پروش به وسیله بذر نسبت به دیگر روش های پرورش گیاهان دارای مزایایی است که این مزایا عبارت اند از

۱. ارزان ترین روش پرورش گیاهان است.

۲. بذرها را می توان به مدت طولانی انبار کرد.

۳. از نهالی که به وسیله بذر پرورش می یابد به منظوره ایجاد پایه جهت انجام پیوند استفاده می شود.

۴. معمولا گیاهان حاصل از بذر عاری از بیماری هستند.

۵. پرورش گیاهان از طریق بذر نیاز به هزینه و مراقبت کمتری نسبت به روش های دیگر دارد.

پیوند زدن

اتصال دو قطعه از گیاه متفاوت بر روی یکدیگر به منظوره ایجاد گیاه جدید را پیوند زدن می گوبند. در این روش از دو قسمت گیاه به نام های پایه و پیوندک استفاده می شود.

پایه به قسمت پایینی گیاه در عمل پیوند گفته می شود که پیوندک که پیوند بر روی آن سوار می گردد و دارای ریشه و ساقه می باشد. به قسمت بالایی گیاه که پایه در زیر آن قرار می گیرد و دارای جوانه و برگ است پیوندک گفته می شود.

باید دو گیاه از لخاظ ژنتیکی و خانوادگی به همدیگر نردیک تر باشند تا عمل پیوند بهتر انجام بگیرد تا اختمال موفقیت پبوند بالا برود .

پاحوش

جوانه هایی که بر روی ریشه برخی از گیاهان رشد می کنند پاجوش گفته می شود. به عبارت دیگر، پاجوش در اکثر درخنچه ها و گیاهان گوشتی و کاکتوس ها وجود دارد. با جدا کردن پاجوش و کاشت آن در بستر جدید می توانید گیاهانی مانند گل محمدی و گیاهان زینتی مثل سانسوریا را پرورش دهید.

خوابانیدن

پرورش گیاهان به وسیله خوابانیدن برای گیاهان کمیاب و سخت ریشه زا مناسب است. خوابانیدن به چند صورت انجام می گیرد که عبارت اند از: خوابانیدن ساده، کپه ای و هوایی.

در روش خوابانیدن ساده شاخه گیاه را بدون اینکه از گیاه مادری جدا کنیم خم کرده و در خاک می گذاریم. بعد از ریشه دار شدن شاخه آن را از گیاه جدا کرده و در بستر کشت جدید می کاریم.

در روش خوابانیدن هوایی، ابتدا قسمتی از چوست ساقه را جدا کرده و سپس مقداری خاک را به ویسله نایلون دور قسمت جدا شده قرار می دهیم و قسمت بالا و پایین نایلون را به وسیله طناب محکم می بندیم. باید دقت داشته باشید که خاک مرطوب باشد. اگر خاک رطوبت خود را از دست داد می توانید نایلون را باز کنید و مقداری از خاک را مرطوب کنید و بعد محل را دوباره با طناب محکم ببندید. بعد از مدتی ساقه در محل بسته شده شروع به ریشه زدن می کند.

 قلمه

پرورش گیاهان به وسیله قلمه مهم ترین و متداول ترین روش تکثیر عیر جنسی می باشد. قلمه قسمتی از گیاه است که دارای جوانه است. قلمه را بعد از جدا کردن از گیاه مادری می توان در آب ریشه دار کرد و سپس آن را در خاک کاشت یا می توان مستقیم در خاک قرار داد و از آن برای پرورش گیاه استفاده نمود. قلمه زنی عبارت اند از: قلمه برگ، قلمه ریشه و قلمه ساقه.

قلمه برگ

پرورش گیاهان از طریق قلمه برگ نیز امکان پذیر است. گیاهان که دارای برگ های گوشتی هستند مانند اکثر ساکولنت ها را می توان به وسیله قلمه برگ پرورش داد. قلمه برگ ممکن است شامل برگ تنها باشد مانند سانسوریا یا برگ همراه با دمبرگ باشد مانند بنفشه آفریقایی.

پرورش گیاهان از طریق برگ به این صورت انجام می گیرد که برگ را از محل اتصال آن به ساقه جدا کنید و به ودت چند ساعت بسته به اندازه قلمه و نوع گیاه در یک مکان خشک و تاریک قرار دهید. تا محل اتصال به ساقه کاملا خشک شود و به اصطلاح پینه بنندد.

پینه بستن برای این است که قلمه در اثر رطوبت دچار قارچ زدگی نشود. سپس قلمه را بر روی سطح خاک که از قبل مرطوب شده است قرار دهید یا اینکه قلمه را از سمت دمبرگ در خاک بکارید. به مرور زمان قلمه ریشه زده و گیاه شروع به رشد می کند.

قلمه ریشه

بهترین زمان برای تهیه قلمه ریشه اواخر پاییز تا اوایل بهار است. بسته به نوع گیاه می توان ریشه را به قطعاتی به طول ۳ تا ۱۵ سانتی متر تقسیم کرد. معمولا گیاهانی که توانایی تولید جوانه روی ریشه را دارنند مانند سیب، سماق و گل ابریشم را می توان از این طریق پرورش داد.

 روش قلمه ساقه در پروش گیاهانقلمه زنی از ساقه

متداول ترین و بهترین روش قلمه زدن گیاهان استفاده از قلمه ساقه است. در این روش از قلمه های جوان برای قلمه گیری استفاده می شود و نیز قلمه ساقه به شکل های زیر انجام می شود.

قلمه چوب سخت

این نوع قلمه از چوب سخت گیاهان تهیه می شود برای این روش قلمه گیری پس از انتحاب قلمه مورد نظر، در پایین قلمه و در نزدیکی زیر گره، برشی زاویه دار می زنیم. برش زاویه دار به این دلیل انجام می شود که احتمال ریشه زایی بالا رود. برش بالایی را یک سانتی متر بالاتر از آخرین گره زده و سپس برگ ها را از قلمه جدا می کنیم.

انتهای قلمه را در خاک قرار می دهیم. به این نکته توجه داشته باشید که انتهای قلمه را وارونه در خاک قرار ندهید. معمولا طول قلمه را بین ۱۵ تا ۶۰ سانتی متر در نظر می گیرند. قلمه چوب سخت را بهتر است هنگام استراحت گیاه یعنی اواخر پاییز و در فصل زمستان از چوی بک ساله گیاه تهیه شود.

گیاهانی که به روش قلمه چوب سخت پرورش می یابند عبارت اند از: انجیر، به، زینون، انار، گل سرخ و یاس زرد می باشد. به این نکته توحه داشته باشید که در هنگام قلمه گیری بهتر است از یک چاقوی قلمه زنی تمیز و استریل شده استفاده شود تا قلمه دچار بیماری و قارچ زدگی نشود.

قلمه چوب نیمه سخت

این نوع قلمه را از قسمت بالایی شاخه که دارای چند برگ است تهیه می کنند. طول فلمه چوب نیمه سخت معمولا ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر است. برای کاشت این نوع قلمه بهتر است برگ های پایینی قلمه را حذف کنید و تنها چند برگ جوان در انتهای آن باقی بگذارید. این کار به این دلیل است که قلمه بیشتر انرژی و توان خود را صرف تولید ریشه کند. علاوه بر این، بالا بودن تعداد برگ باعث افزایش تبخیر آب در قلمه می شود.

بسیاری از درخچه های زینتی مانند کاملیا و درختان میوه مانند زیتون و مرکبات به این روش به راحتی قابل پرورش هستند. قلمه های چوب نیمه سخت را باید در فصل رشد گیاهان یعنی فصل بهار و تابستان تهیه کنید.

قلمه چوب نرم

تفاوت این قلمه با قلمه چوب سخت و نیمه سخت انعطاف پذیری بیشتر آن است. به طوری که قلمه چوب نرم آسان تر خم و سریع تر ریشه دار می شود ولی به مراقبت بیشتری نیاز دارد. طول این نوع فلمه ۷ الی ۱۲ سانتی متر در نظر گرفته می شود. قلمه ها باید حداقل دارای دو گره باشند و همانند قلمه چوب نیمه سخت برگهای پاییمی را باید حذف کرد.

در قلمه چوب نرم اگر غنچه یا گل بر روی قلمه وحود داشت باید آنها را حدف کرد. این نوع قلمه را نمی تون به مدت زیاد در فضای باز نگهداری کرد. بهتر است آن را در داخل کیسه پلاستیکی مرطوب نگه داری کنید و نیز این نوع قلمه را مانند قلمه های چوب نیمه سخت باید در فصل رشد گیاه یعنی بهار و تابستان تهیه کنید.

قلمه علفی

از این نوع قلمه معمولا برای پرورش گیاهان آپارتمانی و زینتی مانند پتوس، حسن یوسف و شمعدانی استفاده می شود. پس از انتخاب قلمه به طول ۷ الی ۱۲ سانتی متر که شامل چند برگ می باشد. با یک چاقوی تیز قلمه را با برشی زاویه دار از گیاه جدا کنید. در هنگام برش حتما از یک چافوی تیز استفاده کنید تا از خرد شدن بافت چوب جلوگیری شود.

قلمه علفی را در هر زمان و در هر فصل می توان تهیه کرد ولی بهترین فصل برای قلمه گیری اوایل بهار می باشد و نیز این نوع قلمه را می توان در آب ریشه دار کنید و سپش به بستر کست انتقال دهید یا اینکه قلمه را مستقیم در خاک بکارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *