مقالات

نحوه پرورش نیشکر

نیشکر

در این مقاله از سایت ده مپ به بررسی شرایط و نحوه پرورش نیشکر می پردازیم.

در آغاز رنسانس کشت نیشکر از هندوستان به ایران ( خوزستان)، سوریه و مصر راه یافت. در ایران آن را به نام ساکارا بامبو می شناختند. اگرچه سابقه تهیه قند و شکر از نیشکر به گذشته های بسیار دور و به سال های ۳۳۱ قبل از میلاد بر می گردد. ولی نویسندگان تاریخ تمدن عقیده دارند که تصفیه کردن عصاره نیشکر و تبدیل آن به قند و شکر توسط ایرانیان اختراع شده است.

کشت نیشکر در ایران در استان مازندران، گیلان و خوزستان انجام می شود.

خواص نیشکر

خواص درمانی ریشه نیشکر

نرم کننده و ادرار آور می باشد و زیاده روی در مصرف آن ایجاد مسمومیت می کند.

خواص درمانی برگ نیشکر

برای ناراحتی های ناشی از پروستات. زردی، اختلات قاعدگی، التهاب روده اصفال مفید است.

خواص درمانی ساقه

مسکن ناراحتی های کمر و کلیه، ضد تهوع و مفید برای آبله و بواسیر می باشد. در استعمال خارجی خاکستر آن التیام بخش زخم ها و رفع کننده خارش های پوستی است.

خواص درمانی مغز ساقه نیشکر و شکر تصفیه شده ی حاصله از آن

خنک کننده و تفویت کننده معده، التیام بخش زخم ها، جراحات و جوش ها می باشد. علاوه بر این از پیری زودرس سفید شدن بی موقع موها جلوگیری می کند. این گیاه ضد تهوع و خارج کننده سموم از بدن می باشد. درضمن برای بیماری های پروستات، زکام، زردی مفید می باشد و آرام کننده اعصاب و افزایش قدرت تمرکز می شود.

طبع نیشکر

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و تر است.

شرایط پرورش نیشکر

خاک و آب و هوای مناسب

از نظر تجاری نیشکر در طیف وسیعی از اراضی و خاک ها کشت شده است به عبارت دیگر، در زمین های مسطح تا خیلی شیب دار و در خاک های آبرفتی و انواع زمین های سنگلاخی به استثنای زمین های فوق قلیایی که ذاتا دارای مشکل مسمومیت ناشی از وجود فلزات سنگین هستند عمل کشت آن با موفقیت انجام  می شود. به طور کلی در زمین های آتشفشانی نیز می توان کشت نیشکر را با موفقیت صورت داد.

روش های کشت تا حدود زیادی به خصوصیات فیزیکی خاک بستگی دارد. بهترین محیط رشد برای نیشکر خاک لوم یا لومی رسی با عمق بیشتر از یک متر است. این گیاه قابلیت ریشه زایی عمیق ( بیش از ۵ متر) دارد. بنابراین نیشکر کشت شده در چنین خاک هایی به خوبی در مقابل خشکی مقاومت می نماید. این خاک باید دارای خلل و فرج ۵۰ درصدی باشد تا در ظرفیت زراعی، حدود نیمی از آن با آب پر شود.

به طور کلی گیاه نیشکر در مقابل شوری مقاومت خوبی از خود نشان می دهد اما در برخی موارد به علت و جود شوری بسیار زیاد گیاه رشد کافی نمی نماید و رنگ برگ، به سمت بی رنگی و زردی تمایل می یابد.

از نظر آب و هوایی نیز این گیاه یک گیاه گرمسیری می باشد و در عرض ۱۵ تا ۳۰ درجه کشت نیشکر با موفقیت صورت می پذیرد. به صورت جزئی تر می توان این شرایط آب وهوایی را به این صورت تشریح کرد که هوا در دوره ی رشد باید گرم و متوسط حرارت روزانه ۳۰ درجه سانتی گراد باشد و رطوبت مورد نیاز باید تامین شود و میزان تابش آفتاب هم زیاد باشد. در زمان برداشت نیشکر هوا باید خنک باشد و درجه حرارت در حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتی گراد باشد.

در زمان برداشت توصیه می شود به دلیل ذخیره ی ساکارز و خشک شدن ساقه ها آبیاری متوقف گردد.

آماده سازی زمین برای نیشکر

۱. دیسک زنی

دیسک زنی و کلوخ شکنی به منظور خرد کردن کلوخه ها و نرم کردن خاک و کندن علف های هرز و به هم زدن لانه های موش جهت سهولت جریان آب و در اجرای این عمل از تراکتورهای چرخ زنجیری و یا پلاستیکی قوی استفاده کنید.

۲. کرت بندی

تقسیم زمین به کرت های مربعی شکل محصور به وسیله پشته ها باعث می شود که در اثر آبیاری و آبگیری کرت ها، کلوخه ها از بین رفته و از شتشوی خاک جلوگیری شود. ( برای این کار از تراکتوری که به آن کرت بند متصل است. استفاده شود.)

۳. تکمیل پشته سازی

این مرحله برای تکمیل پشته سازی اجرا می شود. باید توجه داشت اغلب در مزارعی که به علت وسعت کار تهیه زمین، عملیات ماخار( آبیاری قبل از کشت) با اکراه صورت می گیرد پس از کشت محصول با نقاط پست وبلند مواجه می شوند که هنگام آبیاری، نیشکرها در اثر آب ماندگی خفه و یا در اثر عدم آبیاری رشد ناقص می کنند  و همچنین مزرعه کلوخی شده باعث کاهش درصد جوانه ها می شود.

۴. نهرکنی ماخار

این نهرها به وسیله دستگاه نهرکنی ساخته می شود. لازم است بیان شود که آبیاری ماخار از پست ترین شیب مزرعه شروع می شود و در بالاترین شیب پایان می یابد و شیب نهرها یک در هزار و فاصله آنها در داخل مزرعه ۸۰ تا ۱۰۰ متر است.

کود

نیشکر نیاز غذایی بالایی دارد و بیش از همه عناصر به ازت نیاز دارد. ازت به دلیل اینکه باعث رشد و رویش نیشکر می شود و تاثیر زیادی در عملکرد این گیاه دارد. این گیاه در دو مرحله نیاز به کود ازت دارد. مرحله اول زمانی است که گیاه علفی است و مرحله بعد زمانی است که گیاه وارد مرحله ساقه دهی می شود.

آبیاری

در زراعت نیشکر می توان از تمامی روش های شناخته شده آبیاری مانند آبیاری کرتی، آبیاری بارانی ثابت، ابیاری بارانی با محور مرکزی و آبیاری قطره ای استفاده کرد اما باید به این نکته توجه داشته باشید که در آبیاری قطره ای به دلیل آسیب رسیدن به لوله ها در زمان برداشت این نوع آبیاری توصیه نمی شود.

زمان کاشت

در نواحی گرم می توانید هر تاریخی را که خواسته باشید به کشت آن اقدام کنید اما در نواحی که دارای زمستان ملایم می باشد کشت آن را در پاییز و یا بهار انجام دهید. اما در کل درجه حرارت ۲۰ درجه سانتی گراد برای کشت آن در نظر گرفته شود.

نحوه پرورش نیشکر

پرورش نیشکر

قلمه زدن

در این روش باید از یک نیشکر خوب برلی قلمه زنی استفاده کنید به این صورت که نیشکر خوب را می توانید در فصل برداشت ( اواخر تابستان و اوایل پاییز) پیدا کنید و این نیشکر باید دارای ساقه نازک و بلند باشد. به این نکته توجه کنید که طول هر ساقه ۳۰ سانتی متر باشد و هر ساقه دارای ۳ تا ۴ بند باشد و همه برگ های اضافی ساقه بریده شود.

سپس شیارهایی به عمق ۱۰ سانتی متر حفر کنید ( و قبل از کاشت شیارها را آبیاری کنید و خاک آن را مرطوب کنید.) سپس قلمه ها را به صورت افقی درشیارها قرار دهید و روی آنها را با خاک بپوشانید. ( قلمه ها را به صورت عمودی در خاک نکارید زیرا این کار باعث می شود  که آنها رشد نکنند.)

به این نکته  توجه داشته باشید که فاصله هر شیار از یکدیگر ۳۰ سانتی متر باشد و شیارهای حفر شده مستقیما رو به روی آفتاب باشند و هیچ سایه در آن مکان وجود نداشته باشد.

در اوایل بهار جوانه ها از بند های هر ساقه شروع بر رشد می کنند و از خاک بیرون می زنند و تا اواخر تابستان شاهد رشد و بزرگ شدن  جوانه ها خواهید بود.

نحوه برداشت نیشکر

برداشت سنتی

نیشکر را در زمان مناسب و دقیقی در طول سال برداشت کنید. به عبارت دیگر، برای رسیدن به بهترین نتیجه باید تا اوخر پاییز محصول را برداشت کنید. در این مرحله شاخه ها باید به اندازه کافی برای برش از پایین بلند و قوی باشند. سپس با استفاده از چاقو یا ابزاری با تیغه برش بزرگ، نیشکرها را از سطح زمین برش دهید و کل شاخه ها را از پایین برای برداشت قطع کنید. به این نکته توجه داشته باشید که هنگام برش ریشه های این گیاه را قطع نکنید. ( نسبت به شرایط آب و هوایی رشد این گیاه بین ۹ تا ۲۴ ماه طول می کشد.)

پس از برداشت برگ های اضافی را از شاخه حذف کنید و در آخر برگ های اضافی را روی ریشه ها قرار دهید. این کار یک نوع مالچ پاشی است که ریشه ها را از رطوبت محافظت می کند و از فرسایش خاک و رشد علفهای هرز در نیشکر جلوگیری می کند.

برداشت مکانیکینحوه برداشت نیشکر

به طور کلی برداشت مکانیکی به دو روش انجام می گیرد.

۱. دستگاه های برداشت نی کامل و یک تکه

در برخی از مناطق برداشت نیشکر به صورت یک تکه و کامل صورت می پذیرد. در این روش، نی ها به هم جمع شده و از قسمت نزدیک به زمین به وسیله ی یک تیغه دوار، بریده و سرزنی می شوند و سپس از ته به داخل ماشین های پاک کننده وارد می شوند. سپس دسته بندی شده و به داخل تریلی هایی به ظرفیت ۵ تن که به وسیله ی تراکتور کشیده می شوند انتقال داده می شوند.

مشکل عمده این نوع از برداشت کننده های مکانیکی نیشکر، عدم قابلیت برداشت نی های خوابیده بر روی سطح زمین است و به همین دلیل، در اراضی ای که نی ها به صورت قائم ایستاده اند، از این ماشین ها استفاده می شود.

۲. دستگاه های برداشت برش و خردکن

به طور کلی در زمین هایی که مسطح نمی باشند و کشت در داخل جویچه ها صورت می پذیرد و علاوه بر این مقدار زیادی از نی هایی که بر روی سطح زمین خوابیده اند نمی توانند از ادوات برداشت کامل، بهره بگیرند. لذا طراحان ادوات کشاورزی به دنبال راه حل مناسب، توانستند دستگاه های برش و خرد کن را طراحی کنند.

این ماشین نی ها را از سطح زمین جمع آوری کرده و به داخل دستگاه منتقل می کند و سپس آنها را به قطعاتی ۳۵ متری تقسیم می کند و در انتها توسط غلتک هایی به داخل کامیون منتقل می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *