کشاورزی

انواع کودها

کود

کودها نوعی غذای خاک هستند به عبارت دیگر هر گونه مواد طبیعی یا غیر طبیعی که به خاک اضافه شود تا نیاز گیاه به مواد آلی و املاح و ویتامین ها را تامین کند کود نامیده می شود.

کود ها یکی از عوامل مهم باوری بهتر گیاهان است . استفاده بی رویه از زمین ; بدون دادن کودهای تفویتی باعث فقیر شدن خاک از لحاظ مواد معدنی و آلی می شود که در نهایت باعث نامرغوب شدن بافت خاک و در نتیجه کاهش شدید حاصلخیزی خاک می گردد.

 

انواع کودها

 

کود شیمیایی

به مواد معدنی که دارای یک یا چند عنصر لازم برای تغذیه گیاهان هستند کود شیمیایی گفته می شود. این نوع کودها از طریق فرایندهای شیمیایی موجب تقویت و رشد گیاهان می شوند.

این نوع کودها به دلیل معدنی بودن بلافاصله تجزیه شده و در اختیار گیاه قرار می گیرند و از همین رو باعث افزایش سرعت رشد و عملکرد کمی و کیفی گیاه در زمان کمتر می شوند.

کودهای شیمیایی دارای سه عنصر نیتروژن ; فسفر و پتاسیم می باشند که جهت افزایش محصول به خاک اضافه می شوند.

 

انواع کودهای شیمیایی

 

انواع زیادی از کودهای شیمیایی وجود دارند که به شکل های پودری، گرانوله ; مایع و گاز تولید می شوند و مورد مصرف کشاورزان قرار می گیرند. کودهای شیمیایی در دوسته کلی ماکروالمنت ها و میکروالمنت ها طبقه شده است.

 

کودهای ماکرو

 

شامل عناصر پر مصرف مورد نیاز گیاهان: ازت، فسفر، پتاس، گوگرد، کلسیم و منیزیم است.

 

کودهای میکرو

شامل عناصر کم مصرف مورد نیاز گیاهان: آهن ; منگنز، روی و مس است.

 

کود های نیتروژنی یا اصطلاحا کود سفید

 

کود شیمیایی سفید حاوی عنصر نیتروژن به شکل نیترات است که این عنصر برای رشد بسیاری از گیاهان لازم وضروری می باشد و از این جهت از این کود می توان به منظور کمک به رشد طیف وسیعی از گیاهان استفاده کرد.

این کود قابلیت انحلال خیلی خوبی دارد و به راحتی در آب حل می شود و به سرعت در دسترس گیاه قرار می گیرد.

 

کودهای فسفاته یا اصطلاحا کود سیاه

 

بعد از کودهای نیتروژنی، این نوع کودهای شیمیایی پرمصرف ترین نوع کود در جهان محسوب می شوند.

این ترکیبات برای رشد مناسب ریشه های گیاه ضروری هستند و به افزایش بازده برداشت محصول کمک می کنند و نیز مقاومت گیاهان را در برابر انواع بیماری ها افزایش می دهند.

این نوع کود شیمیایی سیاه عنصر فسفر را برای انواع گیاهان اعم از گیاهان گلدانی، درخت و زراعی تامین می کند.

کود اوره

کود اوره

 

کود اوره که به کود شکری معروف است دارای ۴۶ درصد ازت است و حلالیتش در آب عالی است و به همین دلیل در خاک برای تهیه محلول های کودی و محلول پاشی بر روی گیاه مورد استفاده قرار می گیرد.

در محلول پاشی روی گیاه ممکن است که کود اوره دارای مقداری ماده سمی بیوره باشد که این ماده نباید از یک مقدار مشخص بیشتر باشد.

 

مشکلی که در ارتباط با کود اوره وجود دارد این است که علاوه بر متصاعد شدن به دلیل حلالیت زیاد شتشویش در خاک خیلی زیاد است.

به عبارت دیگر، اگر آب آبیاری یا بارندگی زیاد و خاک هم شنی باشد به راحتی این کود در خاک شسته می شود.

 

کود سولفات آمونیوم

 

این کود دارای ۲۱ درصد ازت و ۲۴ درصد گوگرد و اسیدزا است. این کود بهترین کود برای شرایط خاک های ایران است ; سولفات آمونیوم به دلیل پایین بودن درصد ازت نسبتا گران است.

 

کود نیترات آمونیوم

 

این کود از ترکیب آمونیاک و اسید نیتریک تولید می شود. ویژگی این کود آن است که دارای هر دو منبع ازتی گیاه یعنی نیترات و آمونیوم است و یکی از معایبش آن است که به راحتی رطوبت هوا را جذب می کند و منجر به چسبیده شدن دانه های کود و تشکیل کلوخ می گردد و از دیکر معایب آن این است که قابل اشتعال است به عبارت دیگر ; اگر ضربه یا فشاری به کود وارد شود آتش می گیرد و مشکل آتش سوزی به وجود می آید.

 

کو اوره با پوشش گوگردی

 

یکی دیگر از کودهای ازتی مشهور و معروف کود اوره با پوشش گوگردی است. به این کود اصطلاحا کند حل می گویند یعنی این کود به تدریج ازت خود را آزاد می کند و شتشو و تلفات کود خیلی کمتر بوده و از این نظر می تواند کود مناسبی باشد ولی این کود نسبت به کود اوره معمولی گران است و برای گیاهان زینتی و برای شرایطی که امکان آب شویی زیاد بوده می تواند کود مناسب و مفیدی باشد.

 

کود ارگانیک یا آلی

 

کود ارگانیک از فضولات حیوانی و گیاهی یا ترکیبی از این دو می باشد. این نوع کود بدون افزودن هیچ گونه ماده شیمیایی و مصنوعی تولید می شود.

این محصول در واقع نوعی کشاورزی ارگانیک را به ارمغان آورده است . به این صورت که با استفاده از آن به جای کودهای شیمیایی، از آلودگی محیط زیست و جانداران می توان جلوگیری کرد.

 

مزایای کود ارگانیک

 

افزایش مواد ارگانیکی خاک

افزایش کیفیت مواد غذایی

کاهش فرسایش خاک

 

انواع کودهای ارگانیک

 

کود حیوانی

کود حیوانی از فضولات حیواناتی مانند گوسفند ; گاو، اسب یا مرغ تشکیل می شود و به علت دارا بودن حجم وسیعی از مواد آلی برای غنی کردن خاک مفید است علاوه بر این ; باعث افزایش نفوذ پذیری و نگهداری آب ; بالا بردن PH ; و افزایش بیولوژیکی خاک می شود.

 

کود اسبی

اسب مقدار زیادی علف هرز می خورد و غذای خود را نرم و پودر نمی کند و در نتیجه تعدادی از بذر علف های هرز سالم از دستگاه گوارش آن عبور می کند و به همین دلیل است که کود اسبی بذر علف هرز زیادی دارد و برای گیاهان اسید دوست کود اسبی مناسب می باشد.

کود اسبی نسبت به کودهای گاوی و مرغی برای گیاهان گلدار ; سبزی و صیفی و گیاهان ریشه ای مناسب ترین کود است.

 

کود گاوی

گاو مقدار زیادی علف می خورد و آنها را خوب جویده و خرد می کند و سیستم گوارش گاو کارایی بیشتر در هضم غذا دارد و در نتیجه کود گاوی تعداد بذر علف هرز کمتری دارد و آزاد سازی عناصر غذایی از کود گاوی تا میزان ۵۰ درصد ممکن است بیش از ۱۸ هفته طول بکشد.

 

کود مرغی

این نوع کود از مخلوط موادی نظیر خاک اره ; خرده چوب و پوسته برنج می باشد.

 

کود کمپوست

کودی است که از بازیافت مواد زائدی که از گیاهان و حیوانات برجای می مانند به دست می آید و از آن در باغبانی و کشاورزی به عنوان تقویت کننده خاک استفاده می کنند.

از مهمترین مزایای این کود این است که می تواند آب را در مدت زمان بیشتری در خاک نگه دارد.

کمپوست قدرت باوری خاک را افزایش می دهد و کمک می کند تا ریشه های سالم تری در گیاهان رشد کند در حقیقت مواد ارگانیک موجود در کمپوست ; مواد غذایی میکرو ارگانیسم هایی هستند که از خود نیتروژن ; پتاسیم و فسفر تولید می کنند تا خاک را در وضعیتی سالم و متعادل نگه می دارد.

 

کود بیولوژیککود بیولوژیک

این دسته از کودها شامل استفاده از میکروارگانیسم های پر فایده برای پرورش و رشد گیاه و نیز حاصلخیزی خاک بدون ذره ای آلودگی و زیان برای اکوسیستم مزرعه و محیط زیست است.

در واقع این نوع کود دارای باکتری و قارچ های مفیدی می باشد. این باکتری ها معمولا در اطراف ریشه گیاه استقرار یافته و به گیاه در جذب عناصر غذایی کمک می نماید. این گونه کودها منشا طبیعی دارند و معمولا از خاک گرفته می شوند.

کودهای بیولوژیک دیگر آلودگی کودهای شیمیایی را ندارند و باعث کاهش آلودگی کودهای شیمیایی هم می شود و علاوه بر این، این کودها باعث بهبود ساختار خاک، افزایش محصول و کاهش بیماری ها می شوند.

 

انواع اشکال مختلف کود

 

کود گرانوله یا دانه دانه

 

ممکن است که گیاه از نظر برخی مواد مغذی خاص دچار کمبود شده باشد ; این کمبود ها از طریق زردی برگ ها; پژمردگی گیاه قابل مشاهده است.

گود گرانوله می تواند باعث افزایش سریع مواد مغذی مورد نیاز گیاهان شود. در واقع کود گرانوله یا کود آلی کودی است که از کمپوست زباله یا کود مرغی و نیز از دیگر افزودنی هایی مانند گوگرد ; چغندرقند و بنتونیت ( ماده ی معدنی از خانواده ی رس ها) تولید و با افزایش جذب عناصر غذایی پر مصرف و کم مصرف در خاک توسط گیاه، به رشد بستر گیاه کمک و باعث افزایش عملکرد می شود.

این نوع کود باعث کاهش مصرف کودهای شیمیایی و کاهش PH خاک نیز می شود و معمولا برای تقویت گیاه و خاک در مدت زمان کوتاه استفاده می شود.

اما مصرف بیش از حد گرانوله باعث سوختن و از بین رفتن گیاه می شود.

 

کود پلت یا قرص مانند

 

پلت کودی است که باعث انتشار مواد مغذی در خاک و گیاه در مدت زمان طولانی تر می شود ; در واقع این نوع کودها ; گیاه را تغذیه می کنند و موجب غنی سازی خاک اطراف آن می شوند.

 

کود پودری

 

این کودها دانه های ریزی هستند که به حالت پودر در آمده است. از این نوع کود برای اصلاح خاک ها استفاده می شود و با گذشت زمان ; برای مصرف گیاه در داخل خاک پخش می شود.

این بدان معناست که مزرعه دارا می تواند کود را با خاک مخلوط کند ; به این نکته توجه داشته باشید که این نوع کود در یک دوره زمانی مشخص در اختیار گیاه قرار می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *